?Will universities survive the e-learning revolution?? ?De klassieke universiteit ligt op sterven!? ?Vermoord de universiteit niet!? De krantenkoppen van het voorbije jaar liegen er niet om. Moeten onze universiteiten en hogescholen de digitale revolutie omhelzen als de sleutel tot een nieuwe toekomst of moeten ze die juist afhouden als een bedreiging voor hun wezen zelf? Hebben ze de boot misschien al gemist? Dat laatste zeker (nog) niet. De Vlaamse instellingen zijn zeer intensief met e-learning bezig: door wetenschappelijk onderzoek, via een uitgebreide waaier aan pilootexperimenten en door grondige discussie en reflectie. In 2014 hebben zij in het kader van het ?denkersprogramma? van de KVAB hun visies en ervaringen uitgewisseld met twee gerenommeerde buitenlandse experten (denkers): Diana Laurillard van de University of London en Pierre Dillenbourg van de Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne. Een jaar lang hebben de twee denkers intensief samengewerkt met een expertengroep waarin o.m. ook de VLIR, VLOR, NVAO en de studentenkoepel VVS vertegenwoordigd waren. Ze namen ook deel aan seminaries en werksessies bij de vijf Vlaamse universiteiten en de UCL (Université Catholique de Louvain). Sluitstuk van deze samenwerking was het druk bijgewoonde symposium van 19 november 2014: ?21st Century Learning in Higher Education: The Campus Blended online? The Flanders Case?. Hun eindrapporten liggen aan de basis van de eigen visie, voorstellen en aanbevelingen die de KVAB-reflectiegroep ?Blended Learning? uitgewerkt heeft in het voorjaar 2015. Deze worden geformuleerd in dit Standpunt. (De position papers van de denkers zelf werden gepubliceerd als KVAB Standpunt 33: ?Higher Education in the digital era. A thinking Exercise in Flanders?.) Het uitgangspunt is als volgt: het lijdt geen twijfel dat de digitalisering ongekende mogelijkheden biedt voor onderwijs en leren, in de breedte zowel als in de diepte. Dankzij de nieuwe mogelijkheden in de breedte kunnen universiteiten en hogescholen onderling cursussen uitwisselen en hun maatschappelijke functie uitbreiden naar nieuwe doelgroepen. Ze kunnen hun internationale dimensie versterken door cursussen aan te bieden en af te nemen in het kader van internationale netwerken (?virtuele mobiliteit?). De nieuwe mogelijkheden in de diepte zullen zich niet vanzelf realiseren: niet de technologie op zich zal de onderwijskwaliteit verbeteren, maar wel de doordachte combinaties van ?traditioneel? contactonderwijs (met zijn onschatbare rijkdom aan persoonlijke en sociale contacten en ervaringen) met online learning. Deze combinaties hebben een naam: blended learning. Om het digitale potentieel optimaal te valoriseren zijn krachtige acties nodig op de verschillende niveaus: dat van de docent en zijn klas, dat van de instelling en dat van de overheid. Zonder die krachtige acties missen onze universiteiten en hogescholen wellicht deze unieke kans om via de digitale revolutie hun onderwijs grondig te vernieuwen, te verbreden en te verbeteren en op die manier hun maatschappelijke functie op te krikken.